Κυριακή 14 Απριλίου 2013

Η Γέφυρα του 5ου



Σάββατο 06/04/2013
Μια μικρή, αποτυχημένη πλην όμως όχι λιγότερο ενδιαφέρουσα βολτίτσα θα περιγράψω στη σημερινή ανάρτηση.

Με το Τάσο ξεκινήσαμε το Σάββατο πρωί - πρωί όπως συνήθως και γύρω στις 7 παρά παρκάραμε στο δασάκι μετά το 4μισι χιλιόμετρο μετά τη διπλή γέφυρα του Κόσυνθου. Εκεί στο βάθος απομακρυσμένη και σχεδόν άγνωστη από το πολύ κόσμο στέκει ακόμα πανέμορφή αν και ελαφρώς κατεστραμμένη μια  παραδοσιακή,  πετρόχτιστη,  τετράτοξη γέφυρα. Η κατεύθυνση της Ανατολικά – Δυτικά σαν να ενώνει το βουνό που βρίσκονται τα Μοναστήρια της Παναγιάς με το όγκο του Αχλαδόβουνου (Τσαλ). Ας τη πούμε «η γέφυρα του 5ου χιλιομέτρου». 


Η αλήθεια είναι ότι είναι λίγο περίεργη η θέση της στο σημείο εκείνο. Πρώτα απ’ όλα η μία άκρη της δε βρίσκεται στην όχθη του ποταμού αλλά στη κυριολεξία μέσα στη μέση καθώς σε εκείνο το σημείο το ποτάμι έχει μεγάλο πλάτος και η γέφυρα δε φτάνει μέχρι την όχθη του. Προφανώς όταν χτίστηκε, ο Κόσυνθος στη σημείο εκείνο δεν ήταν τόσο απλωμένος όπως τώρα ή όπως θα δείτε παρακάτω πιθανόν καταστράφηκε το γεφύρι. Το δεύτερο περίεργο είναι ότι στις μέρες μας και με την υπάρχουσα χάραξη του δρόμου προς το 8ο, η ύπαρξη μιας γέφυρας σε αυτό το σημείο φαίνεται αχρείαστη. Μετά τη γέφυρα, προς τα δυτικά εκεί που αγγίζει το βουνό, δεν υπάρχει κάποιο εμφανές μεγάλο μονοπάτι απ’ όπου θα μπορούσαν να περάσουν άνθρωποι και ζώα. Δεν υπάρχουν κοντινά χωριά, ούτε χωράφια που θα απαιτούσαν τη κατασκευή της γέφυρας εκεί. Σίγουρα μετά από τόσα χρόνια έχει αλλάξει η μορφολογία του εδάφους και η πραγματική χρησιμότητα της γέφυρας δεν είναι ορατή. Όσο και αν έψαξα  δε μπόρεσα να βρω λεπτομέριες  για αυτή παρά μόνο μικρές αναφορές όπως πχ στο www.pomakohoria.gr 

«Το μονοπάτι του Κόσυνθου από την Ξάνθη μέχρι το 8ο χλμ στο δρόμο προς Εχίνο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς περνούσε τέσσερα πέτρινα γεφύρια μέχρι τη διασταύρωση του 8ου χιλιομέτρου. Πιο συγκεκριμένα, στο 4ο χλμ από την Ξάνθη και σε μια στροφή του Κόσυνθου συναντάμε μεγάλη γέφυρα με μήκος καταστρώματος 50 μ., η οποία χρονολογείται από το 1904. Το μονοπάτι συνέχιζε στα δυτικά του ποταμού και διέρχονταν στο 5ο χλμ από την ανατολική πλευρά για να κατευθυνθεί προς τη Μονή Παναγίας Καλαμούς. Το πεντάτοξο γεφύρι στο 5ο χλμ Ξάνθης –Σταυρούπολης εντυπωσιάζει με την κατασκευή του (19). Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αναπαράσταση του ψαροκόκαλου που βλέπουμε στο κλειδί του μεγάλου τόξου στο νότιο μέρος. Πρόκειται μάλλον για τη "σφραγίδα" των κατασκευαστών του γεφυριού.»

αλλά και στην εργασία του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Βιστωνίδας «Ακολουθώντας το ποταμό Κόσυνθο»  

"Το γεφύρι που βρίσκεται στο 5ο χλμ είναι ένα από τα παλαιότερα πέτρινα γεφύρια στο χώρο της Θράκης (16 ος αι.) και λέ γεται πως αρχικά αποτελούνταν από 9 τόξα τα οποία κατέρρευσαν σταδιακά και απέμειναν μόνο 2 τόξα και 2 ανακουφιστικοί θόλοι" Έτσι εξηγείται και η τωρινή της κατάσταση.


Mέσα από ένα σύμπλεγμα παλιών μονοπατιών η γέφυρα αποτελούσε σημείο διέλευσης προς Νότια , τη Ξάνθη δηλαδή ή ακόμα παλαιότερα και προς  τη Γενισσέα που ήταν και το κέντρο του εμπορίου της  περιοχής κατά τα μεταβυζαντινά χρόνια. Προφανώς μετά το Μοναστήρι της Καλαμούς η διέλευση γινόταν από την αριστερή κατεβαίνοντας όχθη του Κόσυνθου   έως το Σαμακώβ ακλουθώντας το γνωστό μονοπάτι

Πάντως αν θέλετε περισσότερες επιστημονικές πληροφορίες για το Κόσυνθο  πρέπει οπωσδήποτε να δείτε  τη πτυχιακή εργασία  της Φοιτήτριας του Πανεπιστημίου Πατρών Μαυραποστόλου Μαρίας .

Εκείνο το Σαββατιάτικο πρωινό ο Κόσυνθος είχε τα αναμενόμενα νερά για την εποχή και έτσι μας επέτρεψε να περπατήσουμε μέσα στην αμμουδιά και να φτάσουμε μέχρι τη γέφυρα. Το σημείο εκεί  έχει τόσο πλάτος που μόνο σε πλημμύρες υπάρχει περίπτωση τα νερά να φτάνουν στην ανατολική όχθη. Η γέφυρα καλύπτει τη κυρίως κοίτη. Είναι τετράτοξη με 2 μεγάλα τόξα και 2 μικρότερα (ανακουφιστικά). Στο κέντρο στη Νότι πλευρά, πάνω στο "κλειδί" έχει το σημάδι των μαστόρων : ένα ψαροκόκκαλο. Για 500 χρόνων γέφυρα καλά διατηρείτε. 

Στη φώτο δε φαίνεται καθαρά το ψαροκόκκαλο. Προτιμήστε να το δείτε από κοντά.
 Η ανατολική πλευρά της έχει καταστραφεί και από τις προσχώσεις έχει περίπου 1 μέτρο ύψος από το έδαφος. Δεν είναι δύσκολο να ανεβείς και να περπατήσεις στο κατάστρωμα μέχρι την απέναντι πλευρά.


Δε κάνει κανένα πέταλο εκεί ο ποταμός. Απλά έτσι βγαίνουν οι πανοραμικές φώτο πάνω από τη γέφυρα.
Μόλις περάσεις σκάς ακριβώς πάνω στο βουνό. Κατακόρυφοι βράχοι, δέντρα γαντζωμένα στο γκρεμό, γάργαρα νερά, όμορφες εικόνες της Ελληνικής φύσης. Πάντα η φύση προκαλεί εντύπωση. Οι παρακάτω φωτογραφίες από το Τάσο. Τώρα πώς σκαρφάλωσαν τα δέντρα εκεί πάνω μη με ρωτάτε.

 







Αριστερά προς το Νότο και δεξιά προς το Βορρά  φαίνετε  κάποιο στενό μονοπατάκι και εμείς αποφασίσαμε να πάρουμε το Βορινό. Καναδυό  παλιά ξεβαμμένα από τον ήλιο κορδελάκια και μερικά κομμένα με πριόνι κλαδιά μας έκαναν να πιστέψουμε πως το μονοπάτι είναι βατό για μεγάλη απόσταση και είπαμε να το ακολουθήσουμε. Σε μερικά σημεία όμως δεν υπάρχει καθόλου οπότε χρειαζόταν να περνάμε μέσα και πάνω από θάμνους και χόρτα ενώ σε κάποια άλλα σημεία έκανε κάτι σαν μπαλκόνι πάνω από το ποταμό και έτσι μας δόθηκε η ευκαιρία για μια ακόμα φώτο της γέφυρας όσο ακόμα φαινόταν με φόντο το φαράγγι πρός τη Ξάνθη.


Σε όλη τη διαδρομή είχαμε επικοινωνία με ασύρματο με τον Χρήστο και τον Σάββα που κατακτούσαν με τα ποδήλατά τους τις κορυφές και τα μονοπάτια προς τη Λατίνιτσα. Κάθε λίγο και λιγάκι μας ανέφεραν που βρισκόταν και εμείς του λέγαμε για το πώς είναι το μονοπάτι δίπλα από το ποτάμι. 2 δραστηριότητες ταυτόχρονα και παρέα εξ αποστάσεως.

Κάποια στιγμή φτάσαμε στο επίπεδο του ποταμού πάνω στο γρασίδι και πεσμένα δέντρα ενώ κάποια άλλη βγήκαμε μέσα από τα δάσος και περπατούσαμε μέσα στη κοίτη πάνω σε μικρές νησίδες που είχαν δημιουργηθεί από τα τραβηγμένα νερά. Θέλαμε να πιστεύουμε ότι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα καταφέρναμε να φτάσουμε στη γέφυρα του Πιλήματος. Δε κάναμε μεγάλη απόσταση όμως. Φτάσαμε μέχρι τη πίσω πλευρά από το βενζινάδικο στο 5.5 χλμ περνώντας πίσω και από το ξενοδοχείο. Εκεί λοιπόν δε βρήκαμε άλλο μονοπάτι και δεν είχαμε καμία διάθεση να ψάξουμε περισσότερο. Κορδελάκια δε βλέπαμε, ούτε και ανοίγματα παρά μόνο θάμνους δέντρα και βράχους. Αρχίσαμε την επιστροφή λοξοκοιτώντας και προς το ποτάμι μπας και διακρίνουμε κανένα πιθανό πέρασμα για να φτάσουμε στην άλλη πλευρά για να μη ξανακάνουμε την ίδια διαδρομή. Δεν υπήρχε περίπτωση. Μας φάνηκε αρκετά βαθύ και αρκετά παγωμένο και έτσι ακολουθήσαμε τον ασφαλή δρόμο από απ’ όπου ήρθαμε.

Εντωμεταξύ οι ποδηλάτες είχαν αρχίσει τη κάθοδο και είπαμε να πάμε να τους συναντήσουμε.
Μέχρι να κατεβούνε εμείς ανεβήκαμε μεχρι το Γέρκα για να ρίξουμε μια ματιά στα μονοπάτια  για κάποια επόμενη βόλτα. Μέχρι τη διαστάυρωση του 8ου, στα δεξιά πριν αλλά και μετά τη γέφυρα του Πιλήματος φαινόταν κομμάτια από το μονοπάτι που θέλαμε να πάρουμε. Τώρα που τα κοιτάζαμε καλύτερα φαινόταν πιο λογικό να ακολουθήσουμε ανάποδη πορεία από το Πίλημα προς τα κάτω αλλά και πάλι τίποτα δεν εγγυόταν ότι ακόμα και έτσι θα φτάναμε στη γέφυρα του 5ου χιλιομέτρου. Τι να πω αν κάνω λάθος διορθώστε με για να το διορθώσω. Ίσως αυτό να αποτελέσει επόμενη βόλτα και ανάρτηση.

Στο Γέρακα άλλη Βυζαντινή πετρόχτιστη γέφυρα εκεί πέρα και πάλι μοιάζει να μην έχει σχέση με τη σύγχρονη πραγματικότητα, καθώς και αυτή ξεκινάει από το πουθενά και σκάει πάνω στο ανάχωμα που κατασκευάστηκε για το τωρινό δρόμο προς Σταυρούπολη. Άλλη μια απόδειξη για τη διαφορετική πορεία των ορεινών μονοπατιών σε σχέση με τις σύγχρονες ανάγκες. 

Όσο αφορά τη συνάντηση θεωρήσαμε ότι έχουμε χρόνο αλλά οι 2 τους αποδείχτηκαν πολύ πιο γρήγοροι. Όταν καταφέραμε να ξαναμιλήσουμε με τα ρακαλάκια είχαν ήδη περάσει το 4μισι. Αφού δε τους προλαβαίναμε είπαμε κατεβαίνοντας να κάνουμε  μία στάση στο 8ο . Εκεί πριν από το λόφο των Προσκόπων στα δεξιά, μέσα στο ρέμα που κατεβαίνει από το Γέρακα ένας μικρός αναβαθμός δημιουργεί ένα καταρράκτη που αν και μικρός μοιάζει αρκετά εντυπωσιακός και πολύ όμορφος έτσι όπως μπορείς να τον δεις από ψηλά. Ένα στενό μονοπατάκι τραβερσάρει τη πλαγιά του λόφου και δε χρειάζεται παρά ελάχιστο περπάτημα για να βρεθείς εκεί. Επίσης μπορείς να κατεβείς χαμηλά , όπως έκανε ο Τάσος, και να βρεθείς ακριβώς πάνω από το καταρράκτη στα τσιμέντα του αναβαθμού. Φωτογραφίες απαραίτητες και επιστροφή.

 
Και η πανοραμική για καλύτερη θέα της περιοχής
Τελικός σταθμός το εγκαταλελειμμένο πολυβολείο πού ήλεγχε το δρόμο από τη Σταυρούπολη τότε που οι Βόρειοι γείτονες μας ήταν εχθροί. Θαμμένο μέσα στη γη, άδειο πλέον και με ξηλωμένες όλες του τις εγκαταστάσειςμ, αλλά με εμφανείς όλες τι υποδομές του,  έχει γίνει πλέον σπίτι για νυχτερίδες αλλά και λαθρομετανάστες ίσως καθώς κάποια παλιά λερωμένα στρώματα και κουτιά από κονσέρβες μαρτυρούν τα γεγονότα. 


Σχεδόν 3 σελίδες κείμενο. Καμιά 10αρια φωτογραφίες και αρκετ΄αλεπτά βίντεο που δε τα έβαλα στην ανάρτηησ. Ακόμα και αν θεωρηθεί αποτυχημένη η Σαββατιάτικη βόλτα καθώς δε καταφέραμε να πραγματοποιήσουμε το στόχο που θέσαμε εξ αρχής, είχε τόσα πολλά να μας προσφέρει. Και τόσο κοντά στη Πόλη.  Τι άλλο να ζητήσουμε δηλαδή;






2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

test

Unknown είπε...

Aλλη μια πανέμορφη παρουσίαση Γιώργο,παρακαταθήκη για τους νεότερους και οχι μόνο!!!

Δημοσίευση σχολίου